Een paard heeft 1 à 2 g zetmeel+ suiker / kg BDW (lichaamsgewicht) nodig, dus 500 à 1.000 g zetmeel +suiker voor een 500 kg paard. Maar dit is de totale hoeveelheid en niet de hoeveelheid die het extra via krachtvoer als bijvoeding nodig heeft om gezond te zijn en te presteren.
Er zijn immers
. veel gezonde en goed presterende paarden die geen gram krachtvoer krijgen.
. Scandivische jarenlange studies versus placebo die aantonen dat ThoroughBreds die enkel ruwvoer en balancer krijgen gezonder zijn en beter presteren
En op het recente EEHNC congres in Utrecht (bij een door de krachtvoer industrie gesponsorde studie) werd een punt gemaakt dat paarden voor hun energie voldoende hebben aan ruwvoer tot en met midden-zware arbeid (en daarboven wel een beetje; zogezegd omdat ze geen grotere hoeveelheden ruwvoer zouden kunnen consumeren…) Meer en meer krachtvoerproducenten hebben de laatste jaren trouwens voeders met (zeer) laag zetmeel+ suiker gehalte in hun gamma
Vanwaar verschillen in interpretaties over de hoeveelheid zetmeel+suiker in bijvoeding?
. “suiker +zetmeel” definitie.
. Wat brengt ruwvoer al aan?
. Verschil tussen hoeveel per dag en hoeveel “in one shot”
Wat is suiker en zetmeel en hoeveel zit er al in ruwvoer?
In de meeste aangegeven analytische gehaltes van voer wordt gesproken van “suiker en zetmeel” maar wat men onder deze noemer samen analyseert zijn heel wat in eigenschappen vrij verschillende molecules
- Suiker (saccharose): Komt in gras quasi niet voor
- Glucose en Fructose (de bouwstenen van suiker) : In gras: +/- 0,4 % als dusdanig of 2% of droge stof
- Zetmeel (polymeer van glucose): In gras: +/- 0,4 % als dusdanig of 2% of droge stof
- Levanen (wordt meestal ook mee geanalyseerd als “suiker”) (men spreekt trouwens verkeerdelijk van fructanen): 1 à 4% als dusdanig of 5 à 15 (of meer) % op droge stof
Dus een paard dat bij lichtere arbeid 10 kg droge stof ruwvoer consumeert, eet zo’n 400 g zetmeel + suikers (saccharose + fructose en glucose) en een 500 à 1.500 g levanen
En een paard dat bij zwaardere arbeid 15 kg droge stof ruwvoer consumeert, eet zo’n 600 g zetmeel + suikers (saccharose + fructose en glucose) en een 750 à 2.250 g levanen
Dus aan bovenstaand “norm” van 1 à 2 g wordt alleen al door het ruwvoer ruim voldaan
Echte suikers en zetmeel moeten normaal door een paard rechtstreeks benut worden, en als er teveel van is om rechtstreeks opgenomen te worden gaat dit naar de darmflora die verzuurt en minder goed haar belangrijke rol kan vervullen. Met gevolgen op de meeste organen zoals hersenen/stress, maag, immuniteit,…
Studies naar de hoeveelheid zetmeel+ suiker die in de dunne darm worden opgenomen geven grote verschillen in resultaten omdat de onderzoeksmethodiek niet simpel is, er grote verschillen zijn tussen paarden en er veel verschil in zetmeel is (origine, ontsluitingsgraad,…). Beter is te kijken naar de negatieve effecten van grotere hoeveelheden op de bloedsuikerspiegel (is het geval boven de 100 g per voederbeurt) en de darmflora (er onstaat o.a. lactaat)
Hoe gespreider de opname van voer gebeurt, hoe minder dat risico bestaat. Dit is logisch bij ruwvoer waarvan de opname gespreid over de daguren waarop het paard eet. Een paard dat onbeperkt ruwvoer krijgt, eet in die 14 à 16 uur gemiddeld zo’n 25 à 30 g zetmeel + suiker per uur
Dit is echter verschillend met krachtvoer dat snel en in pieken wordt geconsumeerd. Daarom is de aanbeveling van nutritionisten en klinieken om onder de 100 g zetmeel +suiker per voederbeurt te blijven ook om pieken in de bloedsuiker-spiegel te vermijden.
Levanen daarentegen worden niet rechtstreeks opgenomen maar worden samen met vezel door de darmflora gemetaboliseerd.
Darmflora levert in tegenstelling tot wat gebeurt in het humane metabolisme 60 à 70% van de energiebehoefte van het paard. Dus als men meer energie vraagt, moet men dáárop inspelen door het vezel gehalte te verhogen en niet door extra zetmeel en suiker te geven
Fazit: Er is voor het overgrote deel van de paarden geen krachtvoer nodig en als men het toch geeft, best onder de 100 g zetmeel+ suiker per voederbeurt blijven.
Trouwens de juiste vraag is: Wat doe ik als mijn paard toch meer energie nodig heeft?
Oplossing:
. meer vezel/ruwvoer geven
. zorgen dat de darmflora optimaal werkt zodat vezel ook maximaal in energie kan omgezet worden. Darmflora ondersteunen via Goldbiotics ICU
. eventueel nog lijnzaadolie toevoegen aan het rantsoen
Want….
. meer zetmeel en suiker riskeert anti-productief te werken